Phái đoàn Iran đến Thụy Sĩ hội đàm với phía Mỹ (Ảnh: Reuters).
Theo
một tuyên bố chung từ các bên trung gian là Pakistan và Qatar, sau cuộc
đàm phán thâu đêm ngày 21/6, Mỹ và Iran đã đồng ý thành lập một Ủy ban
Cấp cao để cung cấp “sự giám sát chính trị đối với tiến trình trung
gian”.
Các trưởng đoàn đàm phán sẽ báo cáo thường xuyên cho Ủy ban
Cấp cao và dẫn dắt các nhóm làm việc tập trung “vào vấn đề hạt nhân,
các lệnh trừng phạt, và một nhóm giám sát cũng như giải quyết tranh chấp
để đảm bảo việc thực hiện hiệu quả Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU), cùng
các vấn đề khác”.
Ủy ban đã “đồng ý về một lộ trình hướng tới việc
đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày”, tuyên bố nói
thêm và cho biết các cuộc hội đàm cấp kỹ thuật sẽ tiếp tục trong phần
còn lại của tuần này tại Thụy Sĩ “về tất cả các vấn đề”.
Mỹ và
Iran cũng đồng ý thành lập một “nhóm công tác giảm xung đột” với sự tham
gia của Lebanon và được tạo điều kiện bởi Qatar và Pakistan, nhằm đảm
bảo việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon.
Mỹ
và Iran khởi động vòng đàm phán đầu tiên hôm 21/6 sau khi hai bên ký
kết MOU vào đầu tuần trước. Tiến trình đàm phán này được ấn định kéo dài
60 ngày nhằm giải quyết những khác biệt còn lại trong lập trường giữa
các bên.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho
biết, các phái đoàn của Mỹ và Iran đã thảo luận về nền tảng cho các cuộc
đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận cuối cùng. Ông Baghaei xác nhận
cuộc đàm phán đã có “tiến triển tốt đẹp”.
Ông
Baghaei cho biết ban đầu Iran đã từ chối tiếp tục các cuộc đàm phán hôm
21/6 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa tấn công Iran trở lại và
kiểm soát eo biển. Tuy nhiên, các bên trung gian “Qatar và Pakistan đã
cố gắng duy trì các cuộc hội đàm”.
Ông cho hay, các phái đoàn tại
Thụy Sĩ đã thảo luận về các điều khoản còn lại cần thiết để bắt đầu các
cuộc đàm phán cuối cùng, bao gồm việc giải phóng các tài sản bị đóng
băng của Iran và đạt được các quyền miễn trừ trừng phạt đối với việc bán
dầu của Iran. Mỹ và Iran cũng đồng ý rằng các tàu thuyền phải được phép
qua lại an toàn qua eo biển Hormuz.
Tiết lộ về kết quả đàm phán
sơ bộ, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết, Mỹ đồng ý miễn trừ các
lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran và giải phóng một số tài sản
Iran bị đóng băng ở nước ngoài
Trong bài đăng trên mạng xã hội X,
ông Abbas Araghchi cũng nói thêm: “Một kế hoạch tái thiết và phát triển
quy mô lớn dành cho Iran đã được khởi động”. Bài đăng không cung cấp bất
kỳ chi tiết nào về các tài sản bị đóng băng hay kế hoạch tái thiết.
Trước
đó, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran, ông Hossein
Ghorbanzadeh, một chuyên gia kinh tế thuộc phái đoàn Iran, cho biết một
dự thảo thỏa thuận về việc miễn trừ tạm thời các lệnh trừng phạt của Mỹ
đối với dầu mỏ và các sản phẩm phái sinh từ dầu mỏ của Iran đã được hoàn
tất.
Ông Araghchi nhận định, “bài kiểm tra thực tế đầu tiên” sẽ
là bộ phận giảm xung đột Lebanon - cơ chế mà các bên trung gian Qatar và
Pakistan cho biết đã được Mỹ và Iran đồng ý, nhằm giúp đảm bảo việc
chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon.